Kính thưa quý bà con và các bạn!

Ho gà là bệnh truyền nhiễm cấp tính nguy hiểm do vi khuẩn gây ra, có khả năng lây lan nhanh qua đường hô hấp. Bệnh có thể gặp ở mọi lứa tuổi nhưng nguy hiểm nhất là trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ chưa được tiêm chủng đầy đủ. Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, bệnh có thể gây nhiều biến chứng nặng như viêm phổi, suy hô hấp, viêm não, thậm chí tử vong.

Theo Bộ Y tế, trước khi triển khai Chương trình Tiêm chủng mở rộng quốc gia, mỗi năm nước ta ghi nhận khoảng 50.000 đến 100.000 ca mắc ho gà cùng nhiều trường hợp tử vong, chủ yếu ở trẻ em. Nhờ duy trì tỷ lệ tiêm chủng vắc-xin ho gà cho trẻ dưới 1 tuổi đạt trên 90% trong nhiều năm liên tục, tỷ lệ mắc bệnh đã giảm mạnh từ 84,4/100.000 dân năm 1988 xuống còn 0,46/100.000 dân vào năm 2004.

Tuy nhiên, trong những năm gần đây, bệnh ho gà vẫn có xu hướng gia tăng trở lại tại một số địa phương, chủ yếu ở trẻ chưa tiêm chủng đầy đủ hoặc chưa đến tuổi tiêm chủng. Theo báo cáo tháng 4 năm 2026, tại tỉnh Vĩnh Long đã ghi nhận một ca ho gà. Để chủ động phòng, chống bệnh, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Vĩnh Long xin gửi đến quý bà con một số thông tin sau:

1. Nguyên nhân và đường lây truyền

• Nguyên nhân: Do vi khuẩn Bordetella pertussis gây ra.
• Đường lây truyền: Lây chủ yếu qua đường hô hấp khi người bệnh ho, hắt hơi, nói chuyện làm phát tán các giọt bắn chứa vi khuẩn ra môi trường xung quanh.
• Đối tượng: Có thể gặp ở mọi đối tượng, nhưng trên 90% trường hợp mắc bệnh là trẻ dưới 1 tuổi chưa tiêm vắc-xin hoặc chưa tiêm đủ mũi cơ bản. Trẻ càng nhỏ, nguy cơ biến chứng và tử vong càng cao.

2. Dấu hiệu nhận biết bệnh ho gà

Bệnh thường diễn tiến qua các giai đoạn:

• Thời kỳ ủ bệnh: Kéo dài từ 6 đến 20 ngày (trung bình 9-10 ngày), không có triệu chứng.
• Giai đoạn viêm long đường hô hấp (1-2 tuần): Triệu chứng giống cảm lạnh như sốt nhẹ, chảy nước mũi, ho húng hắng, hắt hơi. Cuối giai đoạn này ho nặng thành cơn.
• Giai đoạn khởi phát (1-6 tuần, có thể trên 10 tuần): Biểu hiện cơn ho điển hình:
  • Ho: Trẻ ho rũ rượi thành từng cơn (15-20 tiếng ho liên tiếp). Trẻ có thể ngừng thở do thiếu oxy, mặt tím tái, đỏ mặt, tĩnh mạch cổ nổi, chảy nước mắt mũi.
  • Thở rít vào: Xuất hiện cuối mỗi cơn ho hoặc xen kẽ sau mỗi tiếng ho, tiếng rít nghe như tiếng gà (trẻ dưới 6 tháng tuổi có thể không có tiếng rít này).
  • Kết thúc cơn ho: Khạc đờm trắng, trong, dính. Sau cơn ho trẻ thường mệt, có thể nôn, thở nhanh, sốt nhẹ, mặt và mí mắt nặng.
• Giai đoạn phục hồi: Cơn ho ít dần, bệnh nhân hạ sốt. Tuy nhiên, sau đó nhiều tháng ho có thể tái lại gây viêm phổi.
• Lưu ý: Ở người lớn hoặc trẻ lớn, triệu chứng thường nhẹ hơn nên dễ bị bỏ sót, từ đó làm lây bệnh cho trẻ nhỏ trong gia đình.

3. Biến chứng nguy hiểm

Bệnh có thể gây ra các biến chứng như:

• Viêm phổi, viêm phế quản phổi.
• Ngừng thở, suy hô hấp.
• Co giật, viêm não.
• Suy dinh dưỡng do ho nhiều và nôn ói kéo dài.
• Một số trường hợp nặng có thể dẫn đến tử vong.

4. Các biện pháp phòng bệnh

Để phòng bệnh hiệu quả, ngành y tế khuyến cáo:

• Tiêm chủng đầy đủ: Đưa trẻ đi tiêm vắc-xin 5 trong 1 (Bạch hầu, Ho gà, Uốn ván, Viêm gan B, Hib) đúng lịch:
  • Mũi 1: Khi trẻ 2 tháng tuổi.
  • Mũi 2: Sau mũi một 1 tháng.
  • Mũi 3: Sau mũi hai 1 tháng.
  • Mũi 4: Khi trẻ đủ 18 tháng tuổi.
• Vệ sinh cá nhân: Thường xuyên rửa tay bằng xà phòng; che miệng khi ho, hắt hơi; giữ vệ sinh mũi họng cho trẻ.
• Môi trường sống: Giữ nhà cửa thông thoáng, sạch sẽ.
• Hạn chế tiếp xúc: Tránh cho trẻ tiếp xúc với người có biểu hiện ho, sốt, viêm đường hô hấp.
• Khi có dấu hiệu nghi ngờ: Cần đến ngay cơ sở y tế để khám, điều trị kịp thời và thực hiện cách ly để tránh lây lan cho cộng đồng.

Vì sức khỏe của trẻ em, gia đình và cộng đồng, mỗi người dân hãy nâng cao ý thức phòng chống bệnh ho gà ngay từ hôm nay!

Nguồn tin: Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Vĩnh Long xin trân trọng cảm ơn!

                                                                                                          Nguyễn Huỳnh Nhi - Trạm y tế