1. Tình hình bệnh Hen phế quản hiện nay
Hen phế quản (hen suyễn) là bệnh lý hô hấp mãn tính phổ biến nhưng cực kỳ nguy hiểm.
- Thế giới: Ảnh hưởng đến hơn 300 triệu người.
- Việt Nam: Có gần 4 triệu người mắc với khoảng 4.000 ca tử vong mỗi năm.
- Thông điệp: Nhân tuần lễ Hen toàn cầu, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (CDC) Vĩnh Long khuyến cáo mỗi người dân hãy chủ động bảo vệ lá phổi vì mỗi nhịp thở đều vô cùng quý giá.
2. Định nghĩa và Biểu hiện của bệnh
- Định nghĩa: Hen phế quản là tình trạng viêm mãn tính đường thở, khiến phế quản trở nên nhạy cảm với các yếu tố kích thích (khói bụi, thời tiết, dị ứng...), gây co thắt, phù nề, tiết đờm nhớt và làm hẹp đường thở.
- Triệu chứng điển hình:
Ho kéo dài, khò khè, thở rít, khó thở, cảm giác nặng ngực.
Triệu chứng thường xuất hiện về đêm, gần sáng hoặc khi thay đổi thời tiết, tiếp xúc khói bụi/dị nguyên.
Bệnh thường tái đi tái lại nhiều lần.
3. Đối tượng có nguy cơ cao
- Người có cơ địa dị ứng: Viêm mũi dị ứng, viêm da, nổi mề đay, chàm.
- Người có người thân trong gia đình mắc bệnh hen.
- Trẻ em: Trẻ sinh non, suy dinh dưỡng, béo phì hoặc thường xuyên bị nhiễm khuẩn hô hấp tái diễn (viêm mũi, viêm xoang, viêm phế quản).
4. Các yếu tố kích ứng (Dị nguyên)
Cơn hen cấp tính dễ bùng phát khi tiếp xúc với:
- Bụi nhà, khói thuốc lá, khói than, phấn hoa, lông thú nuôi.
- Hóa chất: Sơn, nước xịt phòng, thuốc diệt côn trùng.
- Thực phẩm dễ dị ứng: Tôm, cua, nhộng ong.
- Các yếu tố khác: Vận động quá sức, thay đổi thời tiết đột ngột, cảm xúc quá mạnh.
5. Các biện pháp phòng bệnh hiệu quả
Để bảo vệ sức khỏe hô hấp, người dân cần thực hiện 6 biện pháp sau:
- Kiểm soát môi trường sống: Giữ nhà cửa thông thoáng, sạch sẽ; thường xuyên lau bụi, giặt chăn, ga, gối, đệm; hạn chế ẩm mốc và nuôi thú cưng trong nhà.
- Tránh yếu tố kích thích: Không hút thuốc lá (kể cả thụ động); đeo khẩu trang khi ra ngoài hoặc làm việc trong môi trường khói bụi; giữ ấm cơ thể khi thời tiết thay đổi.
- Phòng ngừa bệnh hô hấp: Giữ vệ sinh cá nhân, rửa tay bằng xà phòng; hạn chế tiếp xúc người đang mắc cúm hoặc viêm đường hô hấp.
- Lối sống lành mạnh: Ăn uống đủ chất, tăng cường rau xanh và trái cây; uống đủ nước; thận trọng với thực phẩm dễ dị ứng; tập thể dục đều đặn nhưng tránh quá sức hoặc tập ngoài trời lạnh.
- Khám và chẩn đoán sớm: Khi có dấu hiệu ho kéo dài, khò khè, khó thở cần đi khám ngay tại cơ sở y tế; không tự ý mua thuốc điều trị.
- Tuân thủ điều trị (đối với người đã mắc bệnh): Sử dụng thuốc theo đúng hướng dẫn của bác sĩ; không tự ý ngưng thuốc; luôn mang theo thuốc xịt cắt cơn và tái khám định kỳ.
Lời kết: Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Vĩnh Long nhấn mạnh: Người dân không nên chủ quan với bệnh hen. Chủ động phòng bệnh, phát hiện sớm và điều trị đúng sẽ giúp kiểm soát tốt bệnh, bảo vệ sức khỏe cho bản thân, gia đình và cộng đồng.
Huỳnh Nhi - Trạm Y tế xã